Umowy IT i prawa do kodu, rozliczenia działalności twórczej, regulaminy i dane osobowe. Jestem radcą prawnym i doradcą podatkowym, więc w tej branży patrzę na umowę i na podatek jako na jedną sprawę, a nie dwie.
Wstępna rozmowa telefoniczna jest bezpłatnaRadca prawny i doradca podatkowy
IP BOX od strony prawnej i podatkowej
Żyrardów i Mszczonów
Możliwa współpraca zdalna
Software house, agencja, freelancer na kontrakcie B2B. Sprzedajesz efekt swojej pracy i musisz mieć pewność, że masz co sprzedawać.
Firma, która wdraża system, buduje aplikację albo zleca rozwój oprogramowania. Płacisz za coś, co ma potem służyć Twojemu biznesowi przez lata.
Prowadzisz sklep, aplikację albo usługę cyfrową? Wtedy dochodzą jeszcze regulaminy, dane osobowe i obowiązki wobec konsumentów. Tym również się zajmuję, a szczegóły znajdziesz niżej.
W czym jeszcze pomagamZacznę od rzeczy, która zaskakuje większość moich klientów. Zapłata za projekt sama w sobie nie daje praw do niego. W modelu B2B ani wykonanie zlecenia, ani przelew nie powodują automatycznego przejścia majątkowych praw autorskich. Decyduje wyłącznie treść umowy. Otwórz swoją umowę i sprawdź pięć rzeczy.
Przeniesienie majątkowych praw autorskich wymaga formy pisemnej pod rygorem nieważności. Ustalenia mailowe, choćby najbardziej szczegółowe, tego nie zastąpią.
Zdanie „prawa autorskie zostają przeniesione na zamawiającego" nie wystarcza. Umowa musi wyliczać konkretne sposoby korzystania z utworu. Jeśli takiego wyliczenia nie ma, przyjmuje się, że prawa nie przeszły.
Z chwilą zapłaty, odbioru, przekazania kodu? Brak tego zapisu potrafi być źródłem sporu dokładnie wtedy, gdy współpraca się psuje.
To dwie zupełnie różne rzeczy. Przy licencji prawa zostają u twórcy, a Ty dostajesz tylko zgodę na korzystanie, często ograniczoną. Umowy potrafią mieszać oba pojęcia w jednym paragrafie.
Jeśli wykonawca korzystał z freelancerów albo innych firm, jego własna umowa z nimi decyduje o tym, czy w ogóle miał co Tobie przekazać.
Odpowiedź „nie wiem" przy którymkolwiek z tych pytań to zwykle miejsce, w którym leży problem.
W typowym projekcie kod przechodzi przez kilka rąk. Programista tworzy go dla software house'u, software house przekazuje klientowi, a klient zakłada, że jest właścicielem. Ten łańcuch działa jednak wyłącznie wtedy, gdy każde jego ogniwo jest szczelne.
Jeśli programista nie przeniósł praw skutecznie, software house nie ma czego przenieść dalej. A skoro nie ma czego przenieść, zamawiający nie nabywa niczego, nawet jeśli jego własna umowa jest napisana perfekcyjnie i nawet jeśli zapłacił całą kwotę.
Warto zapytać wykonawcę, jak ma uregulowane relacje z własnymi programistami. Dobra umowa zawiera jego oświadczenie, że przysługują mu prawa do całości i że ponosi odpowiedzialność, gdyby okazało się inaczej.
To ryzyko jest po Twojej stronie. Umowa z klientem może być wzorowa, ale jeśli nie zabezpieczyłeś praw u swoich podwykonawców, sprzedajesz coś, czego nie masz. Konsekwencją bywa nie tylko spór, ale też sytuacja, w której kluczowego fragmentu systemu nie można legalnie rozwijać ani odsprzedać.
To pytanie zadaje mi dziś prawie każdy klient z branży i uczciwie trzeba powiedzieć, że praktyka dopiero się kształtuje. Wiadomo jednak, na czym stoi cała konstrukcja: ochrona prawnoautorska programu komputerowego opiera się na tym, że jest on przejawem twórczej działalności o indywidualnym charakterze. Jeśli swoboda twórcza autora zostaje wyeliminowana albo ograniczona, ochrona nie przysługuje.
Konsekwencje są dwie i obie są poważne.
Po pierwsze, własność. Jeśli fragment kodu nie jest chroniony prawem autorskim, to nie ma czego przenosić umową. Nie da się sprzedać praw do czegoś, do czego prawa nie powstały.
Po drugie, podatki. Prawo do preferencyjnego rozliczenia działalności twórczej opiera się dokładnie na tej samej podstawie. Brak ochrony prawnoautorskiej oznacza brak podstawy do ulgi, o czym piszę szerzej w kolejnej sekcji.
Co z tego wynika w praktyce. Nie chodzi o to, żeby nie korzystać z narzędzi AI, bo korzysta z nich dziś każdy. Chodzi o to, żeby umieć wykazać, na czym polegał Twój wkład: jakie decyzje projektowe podjąłeś, co zaprojektowałeś, co zweryfikowałeś i zmodyfikowałeś. Warto opisywać to w dokumentacji projektu na bieżąco, a nie odtwarzać po roku, gdy ktoś zacznie pytać.
IP BOX pozwala rozliczać dochód z kwalifikowanych praw własności intelektualnej według preferencyjnej stawki. Formalnie jest to sprawa podatkowa. W praktyce wygrywa się ją albo przegrywa na pytaniach z prawa autorskiego i na treści umów.
Dlaczego to jest problem dla większości firm. Doradca podatkowy policzy ulgę, ale zwykle nie oceni, czy Twoja umowa skutecznie przenosi prawa i czy wynagrodzenie za przeniesienie zostało w niej właściwie wyodrębnione. Prawnik oceni umowę, ale nie policzy dochodu kwalifikowanego ani nie poprowadzi ewidencji. Tymczasem urząd sprawdza jedno i drugie naraz.
Gdzie najczęściej się to sypie
Kwoty deklarowane jako wynagrodzenie za przeniesienie praw autorskich nierzadko nie mają pokrycia w żadnych ustaleniach z kontrahentem. Umowa powinna jasno określać sposób przenoszenia praw, moment ich przejścia oraz zasady wynagradzania za efekty pracy twórczej.
Musi być prowadzona na bieżąco. Sporządzenie jej dopiero po zakończeniu roku, przed złożeniem zeznania, pozbawia prawa do preferencyjnej stawki, nawet jeśli merytorycznie wszystko było w porządku.
To, czy dany efekt pracy w ogóle podlega ochronie prawnoautorskiej, jest pytaniem prawnym, a nie księgowym.
Interpretacja indywidualna jest przydatna i zwykle warto o nią wystąpić, ale nie chroni w stu procentach. Organy potrafią przerzucić ciężar kwalifikacji z powrotem na podatnika, pytając go o to, co same powinny rozstrzygnąć. Kontrole w tym obszarze są prowadzone uważnie. Dlatego nie powiem Ci, że ulga na pewno Ci przysługuje. Powiem, jak oceniam Twoją sytuację, gdzie widzę słabe punkty i co da się poprawić. A jeśli uznam, że ryzyko jest zbyt duże, usłyszysz to wprost, zanim cokolwiek rozliczysz.
Rozumiem, jak powstaje oprogramowanie: że wymagania zmieniają się w trakcie, że część pracy jest odtwórcza, a część twórcza, i że kod rzadko powstaje w jednej głowie. Dzięki temu rozmawiamy o Twoim projekcie, a nie o tym, jak on działa.
Sposób sformułowania umowy o przeniesienie praw przekłada się bezpośrednio na to, jak rozliczysz dochód. Jestem radcą prawnym i doradcą podatkowym, więc oceniam obie strony tego samego zapisu, zamiast odsyłać Cię do drugiego specjalisty i liczyć, że powie to samo.
Sprawy sądowe prowadzę osobiście. Gdyby kiedykolwiek doszło do sporu z wykonawcą, zleceniodawcą albo do postępowania podatkowego, nie zaczynamy od tłumaczenia komuś obcemu, jak wyglądał ten projekt.
Opowiadasz, czym się zajmujesz i co Cię niepokoi. Powiem Ci wstępnie, czy widzę tu ryzyko i od czego zacząć. Bez zobowiązań.
ZadzwońUmowy z programistami, umowy z klientami, a jeśli korzystasz z preferencyjnego rozliczenia, także ewidencja i interpretacja. To moment, w którym zwykle wychodzi, gdzie łańcuch jest pęknięty.
Dostajesz listę rzeczy do poprawienia uporządkowaną według wagi, razem z informacją, co jest pilne, a co może poczekać. Z góry wiesz, co robię i ile to kosztuje.
Przygotowuję umowy i aneksy, porządkuję dokumentację, a jeśli trzeba, reprezentuję Cię w sporze albo w postępowaniu podatkowym.
Nie musisz być z Mszczonowa ani z Żyrardowa. W tej branży prawie wszystko da się zrobić zdalnie i tak zwykle pracujemy.
Rozwiń tylko to, co dotyczy Twojej sytuacji. Jeśli Twojego pytania tu nie ma — po prostu zadzwoń.
Niekoniecznie. W modelu B2B zapłata sama w sobie nie przenosi majątkowych praw autorskich. Decyduje treść umowy, jej forma i to, czy wymienia konkretne pola eksploatacji.
Nie do przeniesienia praw autorskich. Tu wymagana jest forma pisemna pod rygorem nieważności, więc nawet bardzo szczegółowa korespondencja jej nie zastąpi.
Przy przeniesieniu stajesz się właścicielem praw w zakresie wskazanym w umowie. Przy licencji prawa zostają u twórcy, a Ty masz jedynie zgodę na korzystanie, często ograniczoną czasowo, terytorialnie albo co do sposobu użycia.
Nie samo w sobie, ale warto umieć wykazać swój twórczy wkład, bo od niego zależy zarówno ochrona prawnoautorska, jak i podstawa preferencyjnego rozliczenia. Praktyka dopiero się kształtuje, więc tym bardziej warto dokumentować proces na bieżąco.
To zależy od tego, co realnie tworzysz, jak brzmi Twoja umowa i czy prowadzisz właściwą ewidencję. Nie odpowiem na to bez zajrzenia w dokumenty, ale po rozmowie powiem Ci, czy w ogóle widzę tu podstawy.
Tak. Reprezentuję w postępowaniach podatkowych i przed sądami administracyjnymi, a jednocześnie oceniam prawnoautorską stronę sprawy, na której zwykle opiera się spór.
Kontrole i spory z urzędem — doradztwo podatkoweTak. To zresztą najczęstsza luka, jaką widzę: firma ma dopracowane umowy z klientami i nic sensownego po stronie podwykonawców.
Tak, w pełni, także wtedy, gdy jeszcze się zastanawiasz i tylko pytasz o możliwości.
Nie musisz wiedzieć, czym są pola eksploatacji ani czy Twoja ewidencja jest prawidłowa. Zadzwoń i opowiedz, czym się zajmujesz i co Cię niepokoi. Wstępna rozmowa jest bezpłatna, a wyjdziesz z niej z informacją, gdzie realnie leży ryzyko.
Telefon do kancelarii 501 665 682Kancelaria Radcy Prawnego Hubert Filipczak
ul. Północna 12/30
96-320 Mszczonów
Wolisz napisać? Zostaw wiadomość, a oddzwonię.